Μια νέα Ατζέντα της ΕΕ για τις Πόλεις

Στις 3 Δεκεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Ατζέντα της ΕΕ για τις Πόλεις (EU Agenda for Cities), ενισχύοντας την πολιτική αστικής ανάπτυξης και εδραιώνοντας τον ρόλο των πόλεων στη μελλοντική ανάπτυξη και πρόοδο της Ευρώπης.

Η Ατζέντα της ΕΕ για τις Πόλεις προσφέρει ένα στρατηγικό όραμα για την ενδυνάμωση των πόλεων όσον αφορά στην αντιμετώπιση των τοπικών προκλήσεων, συμβάλλοντας στην επίτευξη ευρύτερων στόχων της ΕΕ. Παρέχει ένα ενιαίο πλαίσιο για την ενίσχυση της χωρικής και αστικής διάστασης των πολιτικών της ΕΕ και τον εξορθολογισμό της υπάρχουσας στήριξης προς τις αστικές περιοχές. Επιπλέον, καλεί σε μεγαλύτερο διάλογο με τις τοπικές αρχές σχετικά με τις ανάγκες και τις εμπειρίες τους, για την τεκμηρίωση των μελλοντικών πολιτικών και της νομοθεσίας της ΕΕ.

Οι πόλεις αποτελούν βασικούς πυλώνες για την ευημερία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία θέσεων εργασίας, την κοινωνική ένταξη, την απανθρακοποίηση και τη βιωσιμότητα. Συνεπώς, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης κρίσιμων προκλήσεων για το μέλλον της ηπείρου.

Σήμερα, περίπου το 75% του πληθυσμού της ΕΕ - περίπου 340 εκατομμύρια άνθρωποι - κατοικεί σε πόλεις και αστικές περιοχές, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία τους ως κέντρα ταλέντου, καινοτομίας και επενδύσεων. Ταυτόχρονα, οι πόλεις αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η  προσιτή στέγαση, το υψηλό κόστος ενέργειας, η ασφάλεια, η κοινωνική απομόνωση και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, οι δημογραφικές αλλαγές και η αυξανόμενη ζήτηση για δημόσιες υπηρεσίες απαιτούν ευέλικτες στρατηγικές για τη διατήρηση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

Τρεις βασικοί τομείς δράσης

• Συνεχής διάλογος: Καθιέρωση ετήσιων διαλόγων υψηλού πολιτικού και τεχνικού επιπέδου με τις πόλεις για την ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις πολιτικές της ΕΕ που επηρεάζουν τις αστικές περιοχές, προκειμένου να κατανοούνται καλύτερα και να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των πόλεων.

• Απλούστευση και ανάπτυξη ικανοτήτων: Μια νέα πλατφόρμα της ΕΕ για τις πόλεις θα ενοποιήσει και θα απλουστεύσει τη στήριξη προς τις αστικές περιοχές, αποφεύγοντας τον κατακερματισμό. Μια διαδικτυακή πύλη για τις πόλεις της ΕΕ θα λειτουργεί ως ενιαίο σημείο πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με δραστηριότητες, εκδηλώσεις, επικαιροποιήσεις πολιτικής, ευκαιρίες χρηματοδότησης και πρωτοβουλίες αστικής ανάπτυξης.

• Επενδύσεις: Η ΕΕ παρέχει ήδη σημαντική στήριξη στις πόλεις και τις αστικές περιοχές μέσω της πολιτικής συνοχής, καθώς και επιπρόσθετη βοήθεια μέσω διαφόρων τομεακών πολιτικών. Η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω τις πόλεις, προτείνοντας έναν φιλόδοξο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό που προσφέρει ευκαιρίες στήριξης μέσω των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης, του μηχανισμού της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» (Horizon Europe) και του προγράμματος «Η Ευρώπη στον κόσμο» (Global Europe).

Η Ατζέντα περιγράφει επίσης τις επικείμενες ευκαιρίες για τις πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της πρόσκλησης για την έναρξη καινοτόμων δράσεων της Ευρωπαϊκής Αστικής Πρωτοβουλίας στις αρχές του 2026. Η υλοποίηση της Ατζέντας της ΕΕ για τις Πόλεις αρχίζει βάσει του τρέχοντος δημοσιονομικού πλαισίου και θα συνεχιστεί κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο.

Ιστορικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει τη βιώσιμη και ολοκληρωμένη αστική ανάπτυξη μέσω διαφόρων πρωτοβουλιών, με την πολιτική συνοχής να παρέχει σημαντικές εδαφικές επενδύσεις. Η Ατζέντα της ΕΕ για τις Πόλεις ενισχύει αυτή την προσέγγιση, εστιάζοντας τη δράση της ΕΕ στην υλοποίηση βασικών προτεραιοτήτων πολιτικής σε τοπικό επίπεδο. Βασίζεται σε υφιστάμενα στρατηγικά πλαίσια, όπως η Εδαφική Ατζέντα 2030 και ο νέος Χάρτης της Λειψίας, συμπληρώνοντας τη συνεχιζόμενη διακυβερνητική συνεργασία στο πλαίσιο της Αστικής Ατζέντας για την ΕΕ.

Η Ατζέντα της ΕΕ για τις Πόλεις αποτελεί προϊόν εκτενών διαβουλεύσεων, οι οποίες αντλήθηκαν από 193 εισηγήσεις που υποβλήθηκαν από τοπικές αρχές, πολίτες, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Επίσης, συγκεντρώθηκαν στοιχεία από συζητήσεις στο Cities Forum στην Κρακοβία (17-19 Ιουνίου 2025), από τον διάλογο για την εφαρμογή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης (24 Ιουνίου 2025), καθώς και από πολυάριθμες διμερείς ανταλλαγές απόψεων με οργανώσεις που εκπροσωπούν τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές και ευρωπαϊκά αστικά δίκτυα.