Compact Cities partnerschap bekrachtigd
De EU‑directeuren‑generaal verantwoordelijk voor stedelijke aangelegenheden (DGUM) kwamen op 5 december 2025 bijeen om te spreken over het versterken van de strategische visie voor stedelijke ontwikkeling, het regelgevend kader en het verbeteren van de investeringsvoorwaarden om steden in heel Europa beter te ondersteunen. De bijeenkomst bood ook de gelegenheid om de voortgang te bekijken van lopende initiatieven binnen de Stedelijke Agenda voor de EU (UAEU). Naar aanleiding van deze bijeenkomst werd het Compact Cities‑partnerschap via een schriftelijke procedure formeel bekrachtigd en naar verwachting start het in januari 2026 met zijn activiteiten.
Het belang van de Compact Cities‑aanpak werd verder bevestigd door de sterke respons op de oproep voor een nieuw thematisch partnerschap, die op 1 oktober 2025 sloot. Het grote aantal kandidaturen van steden en stakeholders uit heel Europa onderstreept het groeiende belang van compacte, efficiënte en leefbare stedelijke modellen in uiteenlopende territoriale contexten. In totaal werden 99 kandidaturen ingediend uit bijna alle EU‑lidstaten, wat wijst op een sterke en blijvende betrokkenheid bij de Compact Cities‑agenda.
Focus van het partnerschap
Het thematische domein ‘Compact Cities – duurzame stedelijke planning en aanpak van stadsuitbreiding’ pakt de aanhoudende uitdaging van stadsuitbreiding in Europa aan door dichte, efficiënte en duurzame stedelijke ontwikkeling te bevorderen. Stadsuitbreiding, gekenmerkt door lage dichtheden, autogerichtheid en gefragmenteerd ruimtegebruik, leidt tot aanzienlijke milieu‑, economische en sociale effecten, waaronder biodiversiteitsverlies, hogere uitstoot van broeikasgassen, stijgende infrastructuurkosten en vervoersarmoede.
Als alternatief bepleit het compacte stadsmodel geïntegreerde benaderingen van ruimtelijke planning die prioriteit geven aan: (1) het beperken van greenfieldontwikkeling (containment), (2) het optimaal benutten van bestaande stedelijke gebieden (verdichting), en (3) de herontwikkeling van onderbenutte of gedegradeerde ruimtes (regeneratie).
Samenstelling van het partnerschap
Het Compact Cities‑partnerschap verenigt meer dan 30 partners uit heel Europa. Door samenwerking over sectoren en bestuursniveaus heen te versterken, wil het partnerschap kennislacunes dichten, de uitvoeringscapaciteit verbeteren en de ontwikkeling ondersteunen van een gedeelde Europese aanpak voor compacte en duurzame stedelijke ontwikkeling.
Met partners die lidstaten, regio’s, metropolitane gebieden, steden en expertnetwerken vertegenwoordigen, weerspiegelt het partnerschap het steeds meer doorsnijdende (cross‑cutting) karakter van stedelijke planning. Stedelijke ontwikkeling is niet langer louter een lokale aangelegenheid: Europese steden staan in de frontlinie bij de uitvoering van EU‑beleid dat het ruimtegebruik, mobiliteit, huisvesting, energiesystemen en natuurbescherming vormgeeft. Het nieuwe thematische partnerschap voor compacte steden beoogt deze inspanningen te ondersteunen door compacte stedelijke ontwikkeling te promoten als strategisch antwoord op voortgaande stadsuitbreiding.
Een volledige ledenlijst is beschikbaar op de Compact Cities‑webpagina.
Volgende stappen
Na de bekrachtiging start het Compact Cities‑partnerschap zijn activiteiten begin 2026. Een eerste online partnerschapsvergadering is voorzien in januari 2026 om de samenwerking te lanceren en de partners af te stemmen op de algemene scope en aanpak. Daarna volgt in het voorjaar 2026 een eerste fysieke bijeenkomst, die de gelegenheid biedt om de samenwerking te verdiepen en de koers uit te zetten voor het werk binnen de Stedelijke Agenda voor de EU.
Het Compact Cities‑partnerschap (samen met enkele andere UAEU‑partnerschappen) kan synergieën creëren en een actieve ondersteuning vormen voor aanverwante EU‑stadsbeleidsinitiatieven, zoals het Europees Plan voor Betaalbare Huisvesting (gelanceerd op 16 december 2025).
Blijf op de hoogte via de Compact Cities‑webpagina!